Zdarza się, że nie chcemy dostać informacji zwrotnej? Nawet tej konstruktywnej… Dlaczego?

To, że informacja zwrotna ta konstruktywna, właściwie udzielona, służy nam i naszemu rozwojowi nie trzeba już nikomu chyba dzisiaj mówić. Pomimo tego, wciąż zdarzają się sytuacje, w których jednak nie lubimy dostawać informacji zwrotnych, zwłaszcza tych trudnych. Odsyłam do artykułu, w nim przeczytasz czym dla mnie jest trudna informacja zwrotna). Dlaczego tak się dzieje? Dlaczego zdarza się, że nie chcemy otrzymywać tej trudnej informacji zwrotnej?

Kilka powodów, dlaczego nie chcemy otrzymywać trudnej informacji zwrotnej:

• Bo taka trudna informacja zwrotna trochę nas obnaża. Pokazuje różne rzeczy: a to niedobre dla nas wzorce komunikacyjne czy niewłaściwe zachowania. Sami przed sobą w końcu musimy przyznać się do błędu, do tego, że jednak coś źle zrobiliśmy i to bywa dla nas trudne.

• Bo trudna informacja zwrotna wymaga od nas podjęcia wysiłku i zmiany, jeśli chcemy te wskazówki wprowadzić w życie. Wymaga to zmiany w moim zachowaniu, w sposobie myślenia i działania. Dla wielu z nas poprawić te rzeczy to „wyprawa na Mount Everest”.

• Bo jak słyszę tę informację zwrotną to może zrodzić się we mnie niepokój, obawa, że ktoś wymaga od mnie jakiegoś wysiłku, że znowu muszę nad czymś pracować, a mnie się teraz nie chce nad tym pracować, bo chce chwilę spokoju. Jak wiemy nasz mózg jest leniwy i taki wysiłek intelektualny to wolałby on omijać szerokim łukiem.

• Bo trwałe efekty swojej pracy i zmiany zobaczę raczej po dłuższym czasie. To z kolei wymaga od mnie cierpliwości i wytrwałości. A to stanowi kolejne wyzwanie dla mnie.

• W niektórych sytuacjach (nie zawsze) może uruchomić się we mnie cała reakcja stresowa na myśl, że zaraz usłyszę, że coś zrobiłam/em nie tak. O tym jednoznacznie mówią badania naukowe: „W mózgach uczniów zapytanych o to, co muszą poprawić, aktywował się współczulny układ nerwowy. To system „walki lub ucieczki”, który wycisza pozostałe części mózgu i pozwala się nam skupić tylko na informacjach najbardziej potrzebnych do przetrwania. Mózg reaguje na krytyczną informację zwrotną jak na zagrożenie i zawęża swoją aktywność”. Silna negatywna emocja wywołana przez krytykę „ogranicza dostęp do istniejących obwodów nerwowych i wywołuje upośledzenie poznawcze, emocjonalne i percepcyjne”. Tak w podsumowaniu badań stwierdził profesor psychologii i biznesu Richard Boyatzis. I tak z niektórymi z nas właśnie się dzieje. Niby słuchasz co ktoś do Ciebie mówi, ale tak naprawdę myślisz tylko o tym, jak tu sprytnie odpowiedzieć, aby jak najszybciej „uciec” z tej sytuacji, by przetrwać tę „nawałnicę uwag”, które są do Ciebie kierowane. Skupiasz się zatem na tym jak zakończyć temat, a nie na tym jak przyjąć informację zwrotną i dokonać zmiany w swoim zachowaniu.

• Bo masz już swoją historię, jakieś doświadczenia z innymi osobami, które dawały Ci informację zwrotną. Te doświadczenia w jakiś sposób mogły ukształtować w Tobie pewną postawę. Wcześniejsze, negatywne doświadczenia w których informacja zwrotna była dawana w sposób niekulturalny, poniżający, dominujący, bez dbania o Ciebie, gdzie celem nie był rozwój i zmiana, ale destabilizacja, dominowanie i pokazanie, że jesteś gorsza/y. Po takich doświadczeniach każda następna sytuacja związana z otrzymywaniem informacji zwrotnej będzie uruchamiała te wspomnienia i emocje, które jej wtedy towarzyszyły. Kiedy to się dzieje, to uruchamia się w nas cały łańcuch reakcji stresowej, uaktywnia się układ współczulny, zawęża się nasze pole widzenia i jedyne co chcemy w takiej sytuacji to przetrwać – opisane w punkcie piątym.

Krótkie streszczenie na zakończenie:

Choć informacja zwrotna jest dla nas znakiem rozpoznania (więcej przeczytasz tutaj), choć jest niezwykle istotna tak dla naszego zdrowia psychicznego jak i dla naszego rozwoju osobistego i zawodowego, to jednak są powody, i to całkiem sporo, dla których nie chcemy jej otrzymywać. Powody są różne, niektóre głęboko zakorzenione w naszej przeszłości, naszym doświadczeniu, niektóre w teraźniejszości, w tym jaki jest nasz obecny stan psychofizyczny, a niektóre w naszej fizjologii. Warto przyglądnąć się sobie – z jakich powodów ja mam trudność w przyjmowaniu trudnych informacji zwrotnych, jeśli takie mam.

A może Ty masz jeszcze inne powody, o których nie napisałam, przez które nie chcesz otrzymywać informacji zwrotnych? Jeśli masz takie to napisz. Uzupełnimy listę także o Twoje doświadczenia, niech służą innym.

Życzę Ci dobrych rozmów!