Jak motywować pracownika? Atmosfera w zespole.

W jaki sposób atmosfera w zespole może działać motywująco na pracowników?

„Z raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” z marca 2020 roku wynika, że dla generacji Z – najmłodszego pokolenia pracowników w wieku 18-24 lat – atmosfera w pracy jest drugim po wynagrodzeniu, najważniejszym aspektem pracy. Dlatego tak istotne jest wprowadzenie rozwiązań, które w aktualnych warunkach podtrzymają więź w zespole”.

Dlaczego atmosfera w zespole, relacje ze współpracownikami są tak ważne i tak bardzo wpływają na motywację pracowników? Wydaje się także, że jest to ważne nie tylko dla młodego pokolenia, ale dla każdego pokolenia, choć dla każdego pewnie nieco inaczej.

W poprzednim artykule pisałam o tym dlaczego relacje są ważne. O tym, jak duże znaczenie mają one dla prawidłowego rozwoju naszego mózgu. Żeby nie powtarzać tego wszystkiego, zapraszam do zaglądnięcia tam. Wykorzystam tylko jeden fragment, mianowicie, że „bez właściwych relacji mózg dziecka nie są w stanie się prawidłowo rozwijać”. Bez właściwych relacji w dorosłości nie jesteśmy w stanie nadal się rozwijać. Dlatego te relacje w pracy, relacje w zespole są tak ważne. Jak pokazuje nauka mózg jest społeczny, czy młody czy starszy, wciąż potrzebuje kontaktu z innymi, a przede wszystkim pozytywnych doświadczeń, by sprawnie funkcjonować, by się rozwijać.

„Pozytywne doświadczenie” w pracy zespołowej

Co zatem będzie tym „pozytywnym doświadczeniem” w pracy zespołowej?

Odwołajmy się do badań, ona najlepiej powiedzą nam co ta „atmosfera w zespole” dla nas robi, co ze sobą niesie. No i dlatego, aby relacje ze współpracownikami, atmosfera w zespole nie były tylko wyświechtanym sloganem, ale miały naukowe uzasadnienie.

• W badaniach opiekunów medycznych (N=3092) wykazano, iż pozytywna, wspierająca relacja ze współpracownikami wiąże się z niższym poziomem cynicznej postawy wobec pracy oraz z wyższym poziomem przekonania o własnej skuteczności zawodowej (Bakker i in., 2003).

• Pozytywne relacje z współpracownikami wiążą się z mniejszymi objawami depresyjnymi poprzez zwiększanie poziomu zaangażowania w pracę. Wsparcie ze strony współpracowników pozwala rozwijać zaangażowanie w pracę, które z kolei wiąże się z mniejszą liczbą symptomów depresyjnych (Torp i in., 2013).

• Międzynarodowe badania z udziałem pracowników z Bułgarii, Finlandii, Niemiec, Węgier, Holandii, Portugalii i Szwecji (N=7867) pokazały, iż pozytywne relacje interpersonalne z współpracownikami o charakterze wspierającym, cechujące się wzajemnym zrozumieniem i akceptacją, były predyktorem zaangażowania w pracę wśród pracowników ze wszystkich krajów uwzględnionych w badaniu (Taipale i in., 2011).

• Pracownicy, którzy z współpracownikami nawiązali relacje interpersonalne charakteryzujące się zrozumieniem, akceptacją i wzajemnym wspieraniem się, przejawiają wyższy poziom zaangażowania w pracę niż pracownicy, którym nie udało się nawiązać takich relacji. Takie pozytywne i bezpieczne interpersonalne relacje pomiędzy pracownikami pozwalają na ponoszenie porażek i popełnianie błędów bez obawy o krytykę, budują przez to poczucie bezpieczeństwa i przyczyniają się do większego angażowania się pracowników w wykonywaną pracę (Khan, 1990).

Wydaje się, że najistotniejszą dla rozwoju zaangażowania w pracę cechą relacji interpersonalnych pomiędzy współpracownikami nie jest ich bliskość, intensywność czy czas trwania, ale to, na ile relacja ma charakter więzi zbudowanej na wzajemnym wsparciu i zrozumieniu.

Badania pokazują także, iż „pozytywne relacje interpersonalne z współpracownikami są szczególnie ważne w środowisku pełnym wymagań i stresorów. W przypadku braku wysokich wymagań pracy, relacje interpersonalne z współpracownikami mogą mieć słabszy związek z poziomem zaangażowania w pracę”. To oznacza, że im bardziej stresująca praca, im większe wymagania, oczekiwania, presja, napięcie, tym większą rolę odgrywa „dobra atmosfera w zespole”.

Wyniki powyższych badań potwierdzają nasze już zwyczajowe przekonanie, iż warto mieć z kolegami z pracy dobre relacje. Przy czym dobre relacje to niekoniecznie relacje super bliskie i głębokie, ale relacje, w których bazujemy na wzajemnym wsparciu i zrozumieniu. Takie relacje pozwalają rozwijać się zaangażowaniu w pracę.

Co daje Ci dobra atmosfera w zespole?

Podsumowując, co daje Ci dobra atmosfera w zespole? Dzięki niej Twoi pracownicy:

• Mają niższy poziom cynicznej postawy
• Mają wyższy poziom przekonania o własnej skuteczności zawodowej
• Rozwijają zaangażowanie w prace, a to zmniejsza liczbę symptomów depresyjnych
• Lepiej radzą sobie z porażkami i niepowodzeniami i błędami
• Budują poczucie bezpieczeństwa, to zaś przyczynia się do większego angażowania się pracowników w wykonywaną pracę.

To dosyć przekonujące dowody na to, że relacje ze współpracownikami są ważne, i wpływają one na zaangażowanie pracowników w pracę. Większość organizacji systematycznie bada zaangażowanie pracowników w pracę, mocno pracuje nad tym by wypracować systemy, które to zaangażowanie będą wspierać, zapominając o tym, by zacząć od budowania relacji opartych na wzajemnym wsparciu i zrozumieniu.

Czym jest wsparcie w zespole?

Odpowiem na to pytanie cytując uczestników moich szkoleń:

„Wsparcie to pomoc, którą otrzymuje od innych. To pomoc w sytuacjach, kiedy czegoś nie wiem, to wymiana w zadaniach, albo kiedy idę na urlop, to jestem spokojna, że ktoś tą moją prace ogarnie, a potem ja ogarniam pracę innych”.

„Wiem, że mogę liczyć na pomoc innych, w każdej sytuacji, gdy czegoś, nie wiem, nie umiem, nigdy wcześniej nie robiłem”.

„Wsparcie mam wtedy, jak czuję, że szef we mnie wierzy, że inni we mnie wierzą, że mnie dopingują, i bardzo chcą by mi się udało. To było dla mnie największe wsparcie”.

„Wsparcie dla mnie to sytuacja, w której inni mają dobre, pozytywne nastawienie, nie oceniają mnie jak coś zepsuje, tylko próbują mi pomóc rozwiązać problem i nauczyć się robić to lepiej w przyszłości”

„Byłem kiedyś w zespole, w którym każdy robił swoją robotę, i czyhał tylko na Twoją pomyłkę. Miałem wrażenie, że nawet cieszyli się jak coś ci nie poszło i szef na to nie reagował. To nie było wsparcie”.

„U mnie dziewczyny naprawdę się wspierają. Jak jedna czegoś nie wie, bez obaw pyta drugą. Pomagają sobie wszystkie razem. Dziś jedna pomoże innej, a jutro prosi koleżankę o pomoc i to naprawdę dobrze działa”.

Czym jest zrozumienie?

„Zrozumienie, kiedy ktoś szczerze mówi o powodach swojego zachowania i jak one wpływają na niego. Ale kończy się moje zrozumienie, kiedy ktoś zaczyna wykorzystywać pewne sytuacje”.

„Kiedyś miałam trudną sytuację, i szczerze o niej porozmawiałam. Bałam się reakcji innych, ale okazali mi wsparcie i zrozumienie właśnie, obniżyli wymagania wobec mnie, dali mi fory, a pracujemy w sprzedaży, więc to nie było łatwe. Doszłam do siebie, pracuję już na 100% i do dzisiaj jestem im wdzięczna za tamten czas. To dla mnie jest zrozumienie i wsparcie”

„Kiedy ktoś rozumie Twoją sytuację, argumenty, potrzeby i próbuje znaleźć rozwiązanie. Nie zawsze jest idealnie, ale przynajmniej próbuje”.

„Bliska mi osoba zachorowała, kilka miesięcy w szpitalu, musiałem wziąć miesiąc urlopu, zespół musiał podzielić się moją pracą, było im naprawdę ciężko. Szef mnie rozumiał, zespół też. Pozwolili mi na nieobecność. Pracowali za mnie. Po miesiącu wróciłem. Z wdzięczności do nich, do tego zrozumienia i wsparcia, które otrzymałem pracowałem ciężej, bardziej, chciałem się zrewanżować.  Do dzisiaj czuje wdzięczność za to jak wtedy mnie wspierali, choć nie musieli”.

Zrozumienie i wsparcie idą razem w parze. Najpierw rozumiesz sytuację drugiej osoby, jej potrzeby, motywy, trudności, a potem wspierasz by poradzić sobie z tą sytuacją. Jednego dnia Ty potrzebujesz wsparcia, innego dnia wspierasz. Jednego dnia Ty potrzebujesz bycia zrozumianym a innego dnia usiłujesz zrozumieć innych. Wygląda na to, że tak umacniają się relacje w zespole, tak tworzy się atmosfera, która buduje zaangażowanie w pracę i wpływa na motywację Twoich pracowników.

A jak Ty budujesz wsparcie i zrozumienie w swoim zespole?

Jak pracownicy określiliby atmosferą w Waszym zespole?